İskelet Sistemi
🦴Kemikler
👂Kıkırdak
🔗Eklemler
Önce fark et
Vücudumuz nasıl desteklenir ve hareket eder?
Görsele bak, yapıların görevlerini tahmin et ve kartlara dokunarak düşünceni kontrol et.
İskelet destekler; eklem ve kaslar hareketi mümkün kılar.Büyük resmi gör
Destek ve Hareket Sisteminin Yapısı
İskelet ve kas sistemi birlikte çalışır; biri destekleyip bağlantı noktalarını oluştururken diğeri hareket için kuvvet üretir.
Destek ve Hareket Sistemi
Kas Sistemi
💪Çizgili kas
〰️Düz kas
❤️Kalp kası
Vücudun çatısı
İskelet sistemi: kemik, eklem ve kıkırdak
İskelet; vücudu destekler, biçim verir, bazı iç organları korur ve hareketimize katılır.
🦴
Kemik
İskeletin ana yapısını oluşturan sert ve canlı bölümdür. Vücuda destek ve biçim verir; kafatası ile göğüs kafesi gibi kemikler iç organları korumaya yardım eder.
🔗
Eklem
Kemiklerin birleştiği bölgedir. Kol ve bacaklardaki eklemler kolay, omurgadaki bazı eklemler sınırlı hareket eder; kafatası kemikleri arasındaki eklemler hareket etmez.
👂
Kıkırdak
Kemikten daha yumuşak ve esnektir. Kulak, burun ve soluk borusuna biçim verir; uzun kemiklerin uçlarında sürtünmeyi azaltarak hareketi kolaylaştırır.
Biçimine göre sınıflandır
Uzun, kısa ve yassı kemikler
Kemikleri dış görünüşlerine göre gruplandırırız. Bir kemiğin gerçek boyu, grubunun adını tek başına belirlemez.
Uzun kemikKısa kemikYassı kemik
Uzun
Kol ve bacak kemikleri
Kısa
El ve ayak bileği kemikleri
Yassı
Kafatası, kaburga ve kürek kemiği
1
Uzun kemikler
Boyu eninden fazladır. Uyluk, kaval, baldır, pazu, ön kol ve parmak kemikleri bu gruptadır. Vücudumuzdaki en uzun kemik uyluk kemiğidir.
2
Kısa kemikler
Boy ve en uzunlukları birbirine yakındır. El bileği ve ayak bileği kemikleri kısa kemiklere örnektir.
3
Yassı kemikler
Levha biçiminde ve geniş yüzeylidir. Kafatası, kürek, kaburga ve leğen kemikleri yassı kemiklere örnektir.
Esnek destek
Kıkırdak nerelerde bulunur?
Kıkırdak, kemikten daha esnektir. Organlara biçim verir ve eklem bölgelerinde hareketi kolaylaştırır.
KulakBurunSoluk borusuKemik uçları
👂
Kulak kepçesi
Kıkırdak, kemiğe göre daha yumuşak ve esnektir. Kulak kepçesinin bükülebilmesini ve biçimini korumasını sağlar.
👃
Burun
Burnun ön bölümünde bulunan kıkırdak, bu bölgeye destek verirken esnek kalmasına yardım eder.
🫁
Soluk borusu
Soluk borusunda bulunan kıkırdak halkalar, borunun yapısına destek verir.
↔
Uzun kemiklerin uçları
Kemik uçlarındaki kıkırdak, kemiklerin birbirine sürtünmesini önlemeye ve hareketi kolaylaştırmaya yardım eder.
Kemiklerin buluşma noktası
Eklemlerin hareket yeteneği aynı değildir
Görseldeki oynar, yarı oynar ve oynamaz eklem örneklerini karşılaştır.
OynarYarı oynarOynamaz
Hareket yeteneğine göre
Eklem çeşitleri ve örnekleri
Kemiklerin bir araya geldiği ve birbirine bağlandığı bölgelere eklem denir.
1Oynar eklemBirbirine bağladığı kemiklerin kolaylıkla hareket etmesini sağlar. Örnek: Kol ve bacaklarda bulunan eklemler.
2Yarı oynar eklemBirbirine bağladığı kemiklerin, oynar eklemlere göre daha kısıtlı hareket etmesini sağlar. Örnek: Omurgadaki bazı eklemler.
3Oynamaz eklemBirbirine bağladığı kemikler hareket etmez. Örnek: Kafatası kemikleri arasındaki eklemler.
Hareketin gücü
Kaslar görevlerine göre üç grupta incelenir
Kaslar kasılıp gevşeyebilir. Bazılarını isteğimizle çalıştırır, bazılarıysa biz düşünmeden çalışır.
Çizgili kasDüz kasKalp kası
Çizgili kas
İskeletin çevresini sarar. Kol, bacak ve parmaklarda bulunur; isteğimizle hızlı çalışır ve çabuk yorulabilir.
Düz kas
Mide ve bağırsak gibi iç organlarda bulunur. İsteğimiz dışında yavaş ve düzenli çalışır; kolay yorulmaz.
Kalp kası
Yalnız kalpte bulunur. Görünüşü çizgili kasa, isteğimiz dışında ve düzenli çalışması düz kasa benzer.
Karşılaştırma rehberi
Kasların çalışma özellikleri
Kaslar kasılıp gevşeyerek hareketin oluşmasına yardım eder; fakat çalışma biçimleri aynı değildir.
Çizgili kasİsteğimizleHızlı çalışırÇabuk yorulabilir
Düz kasİsteğimiz dışındaYavaş ve düzenliKolay yorulmaz
Kalp kasıİsteğimiz dışındaRitmik ve sürekliKolay yorulmaz
Kalp kasının benzerlik köprüsü: Çizgili görünümüyle çizgili kasa; isteğimiz dışında, düzenli ve sürekli çalışmasıyla düz kasa benzer.
Bilim tarihinden
İbn Sina: gözlemden düzenli bilgiye
İbn Sina, insan vücudu ve sağlık üzerine birikimi eserlerinde düzenleyerek sonraki çalışmalara katkı sağlamıştır.
Temsilî görsel · Bilim insanları gözlem yapar, karşılaştırır ve bilgiyi kaydeder.İnsan vücudunu inceledi
İbn Sina, insan vücudunun tarifiyle ilgili bilim dünyasına önemli katkılar sundu.
Bilgileri derledi
Araştırma sonuçlarını düzenli biçimde bir araya getirerek sonraki kuşaklara aktardı.
El Kanun Fi’t-Tıbb
İnsan vücudu ve sağlıkla ilgili birikimini bu önemli eserinde topladı.
Kırık ve çıkıklar
Eserinde kemik kırıkları ve çıkıklarından söz edilen özel bir bölüm de bulunur.
Bilimsel bilgi gözlem, araştırma ve kayıtla gelişir. Bugün kırık ve çıkıkların tanı ve tedavisi sağlık uzmanlarınca modern görüntüleme yöntemleri kullanılarak yapılır.
Günlük seçimler
Destek ve hareket sistemimizi koruyalım
Dengeli beslenme, düzenli hareket ve doğru duruş; kemik, eklem ve kas sağlığını destekler.
🥛
Dengeli ve düzenli beslen
Kalsiyum, D vitamini ve protein içeren besinleri dengeli tüket. Süt ve yoğurt, yumurta, balık ve kuru baklagiller farklı besin gruplarına örnektir.
🏃
Yaşına uygun hareket et
Düzenli spor ve egzersiz kasların gelişmesini, eklemlerin esnekliğini destekler. Bedeni aşırı zorlayan hareketlerden kaçın.
🎒
Doğru dur, taşı ve kaldır
Ders çalışırken dik otur, çantayı iki omuzda taşı. Yerden eşya alırken belden eğilmek yerine dizlerini bük ve ağır yüklerden uzak dur.
⏱
Hareketsiz kalma süresini azalt
Telefon, bilgisayar ve televizyon karşısında uzun süre kalma. Düzenli mola ver, hareket et ve arkadaşlarınla etkinliklere katıl.
Kısa değerlendirme
Bilgini kontrol et
Sekiz soruyu tamamla. Yanıtından sonra kısa açıklamayı oku.
Doğru: 0 / 8
Soru 1 / 8
Yanıtını seç.